Hướng dẫn chi tiết thủ tục thành lập công ty vốn nước ngoài [Chi tiết từA-Z]

Thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đòi hỏi quy trình pháp lý chặt chẽ và nhiều bước phức tạp. Để giúp các nhà đầu tư nắm rõ lộ trình, Winlegal đã tổng hợp hướng dẫn chi tiết từ A-Z, đảm bảo tính chính xác và tuân thủ các quy định mới nhất của pháp luật trong bài viết dưới đây.

I. Tổng quan về công ty có vốn đầu tư nước ngoài

1. Công ty có vốn đầu tư nước ngoài là gì?

Để bắt đầu, việc hiểu rõ khái niệm là điều kiện tiên quyết. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cụ thể tại Khoản 22 Điều 3 Luật Đầu tư 2020, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông.

Như vậy, bất kỳ doanh nghiệp nào tại Việt Nam có sự tham gia góp vốn của cá nhân hoặc tổ chức mang quốc tịch nước ngoài đều được xem là công ty có vốn đầu tư nước ngoài.

2. Các hình thức đầu tư phổ biến

Nhà đầu tư nước ngoài có thể lựa chọn nhiều hình thức để gia nhập thị trường Việt Nam, trong đó các hình thức phổ biến nhất bao gồm:

• Thành lập tổ chức kinh tế 100% vốn nước ngoài: Nhà đầu tư tự mình bỏ vốn và thành lập một doanh nghiệp mới hoàn toàn tại Việt Nam.
• Góp vốn, mua cổ phần: Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư bằng cách góp vốn, mua cổ phần, hoặc mua lại phần vốn góp của một tổ chức kinh tế đã có sẵn tại Việt Nam.
• Thành lập doanh nghiệp để thực hiện dự án đầu tư: Hình thức này thường áp dụng cho các dự án đầu tư cụ thể đã được phê duyệt, trong đó có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài.
• Các hình thức khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.

II. Quy trình chi tiết 4 bước thành lập công ty vốn nước ngoài

Quy trình thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài thường phức tạp hơn so với doanh nghiệp trong nước, bao gồm hai giai đoạn chính: xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và sau đó là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).

Bước 1: Kiểm tra và đáp ứng điều kiện đầu tư

Đây là bước sàng lọc quan trọng nhất, quyết định dự án có được cấp phép hay không. Nhà đầu tư nước ngoài cần phải rà soát và đáp ứng các điều kiện sau:

• Điều kiện về tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ: Tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (như WTO, EVFTA,…), và pháp luật chuyên ngành, sẽ có quy định khác nhau về tỷ lệ vốn tối đa mà nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu. Một số ngành không hạn chế, nhưng một số ngành đặc thù (như quảng cáo, vận tải,…) sẽ có giới hạn cụ thể.
• Điều kiện về hình thức đầu tư và phạm vi hoạt động: Pháp luật chuyên ngành có thể quy định cụ thể về hình thức đầu tư (ví dụ: liên doanh, hợp đồng hợp tác kinh doanh) và phạm vi hoạt động được phép.
• Điều kiện về ngành, nghề kinh doanh: Theo Luật Đầu tư 2020, Việt Nam áp dụng “phương pháp chọn bỏ”. Nhà đầu tư nước ngoài cần kiểm tra kỹ Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường. Nếu ngành nghề dự định đầu tư thuộc danh mục này, nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện đi kèm. Tuyệt đối không được đầu tư vào các ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh.
• Điều kiện về quốc tịch của nhà đầu tư: Các cam kết trong các hiệp định thương mại có thể đưa ra các điều kiện khác nhau tùy thuộc vào quốc tịch của nhà đầu tư. Đây là yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Bước 2: Thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)

Sau khi đã đáp ứng các điều kiện, nhà đầu tư tiến hành thủ tục xin cấp IRC. Hồ sơ và trình tự sẽ khác nhau tùy thuộc vào từng loại dự án.

1. Hồ sơ cần chuẩn bị

Trường hợp 1: Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư và thuộc diện cấp IRC, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ tự động thực hiện thủ tục cấp IRC cho nhà đầu tư.

Trường hợp 2: Dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư đã trúng đấu giá/đấu thầu, nhà đầu tư chỉ cần nộp văn bản đề nghị cấp IRC.

Trường hợp 3: Dự án không thuộc diện bắt buộc phải có IRC nhưng nhà đầu tư có nhu cầu, cần nộp:

• Văn bản đề nghị cấp IRC.
• Bản sao hợp lệ Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và Quyết định chấp thuận nhà đầu tư.

Trường hợp 4 (Phổ biến nhất): Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại Khoản 1 Điều 31 Nghị định 31/2021/NĐ-CP.

2. Trình tự thực hiện

• Đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư: Cơ quan đăng ký đầu tư cấp IRC trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị hợp lệ và dự án đáp ứng đủ điều kiện.
• Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư: Cơ quan đăng ký đầu tư cấp IRC trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được bộ hồ sơ đầy đủ, hợp lệ và dự án đáp ứng đủ điều kiện.

Bước 3: Thủ tục thành lập doanh nghiệp – xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)

Sau khi có IRC trong tay, nhà đầu tư tiến hành thủ tục đăng ký doanh nghiệp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh/thành phố nơi đặt trụ sở chính.

1. Hồ sơ cần chuẩn bị

– Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp.

– Điều lệ công ty.

– Giấy tờ pháp lý của thành viên/cổ đông sáng lập:

• Đối với cá nhân nước ngoài: Bản sao hợp lệ hộ chiếu.
• Đối với tổ chức nước ngoài: Bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận thành lập hoặc tài liệu tương đương.

Lưu ý: Tất cả các giấy tờ của bên nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.

– Các văn bản liên quan đến người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền của tổ chức.

– Thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.

2. Trình tự thực hiện

• Chuẩn bị hồ sơ: Soạn thảo và hoàn thiện đầy đủ các tài liệu theo danh mục trên.
• Nộp hồ sơ: Nộp hồ sơ qua mạng tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc nộp trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh.
• Xử lý hồ sơ: Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ xem xét hồ sơ. Nếu có yêu cầu, doanh nghiệp cần chỉnh sửa, bổ sung theo thông báo.
• Nhận kết quả: Sau khi hồ sơ hợp lệ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và thực hiện công bố thông tin doanh nghiệp trên Cổng thông tin quốc gia.

Bước 4: Các công việc sau khi thành lập

Việc nhận được ERC chưa phải là kết thúc. Doanh nghiệp cần hoàn tất các thủ tục sau đăng ký để chính thức đi vào hoạt động hợp pháp:

• Khắc và thông báo mẫu con dấu của doanh nghiệp (hiện nay doanh nghiệp không bắt buộc, công bố mẫu dấu và sử dụng dấu. Do đó doanh nghiệp tự quyết định về hình thức và số lượng con dấu).
• Mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp và tài khoản thanh toán tại một ngân hàng được phép hoạt động tại Việt Nam.
• Thực hiện đăng ký thuế ban đầu với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
• Kê khai và nộp lệ phí môn bài.
• Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
• Góp đủ vốn điều lệ trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

III. Kết luận

Quy trình và yêu cầu pháp lý có thể thay đổi và khác biệt tùy thuộc vào từng dự án đầu tư cụ thể. Để đảm bảo quá trình thành lập công ty vốn nước ngoài diễn ra suôn sẻ và đúng luật, vui lòng liên hệ với Winlegal để nhận được sự tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ trực tiếp.

CÔNG TY LUẬT TNHH WINLEGAL

• Trụ sở chính: Số 623 La Thành, Giảng Võ, Hà Nội
• Hotline: 0246 29 33 222
• Email: winlegal.vn@gmail.com