[Giải đáp] Sinh viên có được mua nhà ở xã hội theo Luật mới không?

Luật Nhà ở 2023 đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng, trong đó chính sách về nhà ở xã hội luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt. Một trong những câu hỏi được nhiều bạn trẻ thắc mắc nhất là “sinh viên có được mua nhà ở xã hội không?”. Để có câu trả lời chính xác nhất, hãy cùng Winlegal phân tích chi tiết các quy định của pháp luật mới ngay sau đây.

I. Nhà ở xã hội là gì?

Nhà ở xã hội là loại hình nhà ở do Nhà nước hoặc các chủ đầu tư được Nhà nước hỗ trợ xây dựng, nhằm cung cấp chỗ ở với giá bán, giá thuê thấp hơn thị trường cho các đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở theo quy định của pháp luật.

Khác với nhà ở thương mại, nhà ở xã hội không đặt mục tiêu lợi nhuận là trọng tâm, mà hướng đến việc giải quyết nhu cầu an cư cho người thu nhập thấp, người lao động, các nhóm yếu thế và đối tượng chính sách, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống dân cư.

Theo Luật Nhà ở 2023, nhà ở xã hội có thể được sử dụng dưới các hình thức mua, thuê mua hoặc thuê, tuy nhiên phạm vi quyền này được giới hạn chặt chẽ theo từng nhóm đối tượng cụ thể. Không phải mọi người thuộc diện được hưởng chính sách đều có quyền mua nhà ở xã hội, mà phải đáp ứng đúng đối tượng, điều kiện và hình thức hỗ trợ mà pháp luật cho phép.

Việc hiểu đúng bản chất của nhà ở xã hội là cơ sở quan trọng để tránh nhầm lẫn, đặc biệt trong các trường hợp như sinh viên, người lao động tự do hoặc người mới ra trường, khi quyền lợi về nhà ở chỉ dừng lại ở hình thức thuê, không phát sinh quyền sở hữu lâu dài.

II. Sinh viên có được mua nhà ở xã hội không?

1. Câu trả lời dứt khoát: KHÔNG

Câu trả lời là KHÔNG. Theo quy định tại Điều 76 Luật Nhà ở 2023, sinh viên là đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Tuy nhiên, theo khoản 6 Điều 77 Luật Nhà ở 2023, sinh viên không thuộc đối tượng được MUA hoặc THUÊ MUA nhà ở xã hội.

2. Quyền lợi thực tế của sinh viên: Chỉ được THUÊ

Một điểm rất dễ gây nhầm lẫn là việc sinh viên được xếp vào nhóm đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhưng phạm vi hưởng chính sách này bị giới hạn rất rõ. Theo Luật Nhà ở 2023, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp, học viện chỉ được thuê nhà ở xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở trong thời gian học tập, không thuộc diện được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.

Nói cách khác, việc “được hưởng chính sách” ở đây không đồng nghĩa với quyền sở hữu nhà, mà chỉ là quyền tiếp cận chỗ ở giá thấp, có hỗ trợ của Nhà nước trong giai đoạn đang học. Chi tiết chính sách thuê nhà ở xã hội dành cho sinh viên như sau:

• Đối tượng áp dụng: Sinh viên đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề, học viện theo hình thức đào tạo chính quy.
• Mục đích sử dụng: Chỉ để phục vụ nhu cầu chỗ ở trong thời gian học tập, không sử dụng cho mục đích kinh doanh hay sinh hoạt lâu dài sau khi tốt nghiệp.
• Nguyên tắc ưu tiên: Một số nhóm sinh viên có thể được ưu tiên bố trí thuê, như sinh viên thuộc gia đình chính sách, hộ nghèo/cận nghèo, sinh viên vùng sâu vùng xa hoặc sinh viên có thành tích học tập tốt (theo tiêu chí của từng địa phương, dự án).
• Điều kiện cư trú: Thông thường phải có đăng ký tạm trú hoặc thường trú từ 01 năm trở lên tại tỉnh, thành phố nơi có dự án nhà ở xã hội (trừ trường hợp pháp luật hoặc địa phương có quy định linh hoạt hơn).
• Hạn chế pháp lý quan trọng: Sinh viên không được cho thuê lại, không được chuyển nhượng căn hộ nhà ở xã hội đã thuê dưới bất kỳ hình thức nào.
• Thời hạn hưởng chính sách: Khi đã tốt nghiệp hoặc không còn là sinh viên, đối tượng này không còn đủ điều kiện tiếp tục thuê nhà ở xã hội theo diện sinh viên.

Tóm lại, sinh viên chỉ được Nhà nước hỗ trợ giải pháp chỗ ở mang tính tạm thời thông qua hình thức thuê, hoàn toàn không phát sinh quyền mua, thuê mua hay sở hữu lâu dài đối với nhà ở xã hội.

3. Tại sao sinh viên không được mua nhà ở xã hội?

Việc pháp luật quy định như vậy là hoàn toàn có cơ sở và phù hợp với mục tiêu của chính sách nhà ở xã hội:

• Mục tiêu chính sách: Chính sách nhà ở xã hội của Nhà nước hướng đến việc đảm bảo chỗ ở ổn định, lâu dài cho các nhóm đối tượng có thu nhập thấp, người lao động, và các đối tượng yếu thế khác, phục vụ nhu cầu “an cư lạc nghiệp”.
• Đặc thù của sinh viên: Nhu cầu của sinh viên chỉ mang tính tạm thời, gắn liền với thời gian học tập tại một địa điểm nhất định và hầu hết chưa có thu nhập ổn định để chi trả cho việc mua nhà lâu dài.
• Tránh sai mục đích: Quy định này đảm bảo việc sinh viên mua nhà ở xã hội không xảy ra, giúp chính sách được sử dụng đúng mục tiêu, tránh tình trạng đầu cơ, mua bán sai đối tượng, và tập trung nguồn lực cho các hình thức hỗ trợ phù hợp hơn như xây dựng ký túc xá hoặc nhà cho thuê giá rẻ.

III. Vậy những ai được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo Luật mới?

Để bạn đọc có cái nhìn rõ ràng hơn, dưới đây là danh sách đầy đủ 10 nhóm đối tượng được phép mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định của Luật Nhà ở 2023:

• Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.
• Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn.
• Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.
• Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.
• Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
• Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác.
• Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.
• Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 125 của Luật này, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm quy định của Luật này.
• Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.

(Căn cứ pháp lý: Điều 76 Luật Nhà ở 2023)

Xem thêm: Bạn có thuộc đối tượng mua nhà ở xã hội? Xem ngay danh sách 12 nhóm được ưu tiên

IV. Tổng quan về điều kiện mua nhà ở xã hội

Để được xét duyệt mua, thuê mua nhà ở xã hội, các đối tượng nêu trên (trừ một số trường hợp đặc biệt) cần phải đáp ứng đồng thời 3 nhóm điều kiện chính sau đây:

• Điều kiện về nhà ở: Chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình, chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở dưới mọi hình thức tại nơi sinh sống, học tập, làm việc.
• Điều kiện về cư trú: Phải có đăng ký thường trú hoặc tạm trú từ 01 năm trở lên tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội.
• Điều kiện về thu nhập: Thuộc diện người thu nhập thấp, tức là không phải nộp thuế thu nhập cá nhân thường xuyên theo quy định của pháp luật.

Xem thêm: 10 Thay đổi về điều kiện mua nhà ở xã hội: Cập nhật pháp luật mới nhất

Như vậy, có thể khẳng định rằng theo Luật Nhà ở 2023 (áp dụng từ 2025), sinh viên chỉ là đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ thông qua hình thức thuê nhà ở xã hội, không thuộc đối tượng được mua hay thuê mua. Chính sách nhà ở xã hội có thể có những hướng dẫn và yêu cầu cụ thể khác nhau tùy thuộc vào từng địa phương và dự án. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn chi tiết hơn, vui lòng liên hệ trực tiếp với Winlegal để được hỗ trợ pháp lý kịp thời và chính xác nhất.

CÔNG TY LUẬT TNHH WINLEGAL

• Trụ sở chính: Số 623 La Thành, Giảng Võ, Hà Nội
• Hotline: 0246 29 33 222
• Email: winlegal.vn@gmail.com