Mua nhà ở xã hội là giải pháp an cư cho hàng triệu người lao động có thu nhập thấp. Tuy nhiên, quy trình chuẩn bị và nộp hồ sơ thường phức tạp, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về mặt pháp lý. Để giúp bạn tự tin hơn trên hành trình sở hữu ngôi nhà mơ ước, đội ngũ chuyên gia tại Winlegal đã tổng hợp hướng dẫn chi tiết nhất về thủ tục nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội, bao gồm cả phương thức trực tiếp và trực tuyến.
Mục lục
I. Ai được mua nhà ở xã hội?
Trước khi bắt tay vào chuẩn bị giấy tờ, bước quan trọng đầu tiên là xác định xem bạn có thuộc đối tượng và đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật hay không. Đây là “tấm vé vào cửa” quyết định hồ sơ của bạn có được xem xét hay không.
Theo quy định của Luật Nhà ở 2023, các đối tượng và điều kiện được quy định rất cụ thể như sau:
1. Các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội
Căn cứ theo Điều 76 Luật Nhà ở 2023 được bổ sung bởi Điểm a Khoản 3 Điều 29 Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, có 11 nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, bao gồm:
- Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.
- Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.
- Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
- Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp.
- Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.
- Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 125 Luật Nhà ở 2023, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm quy định của Luật Nhà ở 2023.
- Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác được mua nhà ở xã hội nếu chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.
- Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn.
- Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.
- Ngoài ra, Quốc hội vừa thông qua Luật Dân số quy định thê đối với người có từ 2 con đẻ trở lên.
2. Điều kiện được hưởng chính sách nhà ở xã hội
Theo Điều 78 Luật Nhà ở 2023, để được mua nhà ở xã hội, các đối tượng nêu trên phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Điều kiện về nhà ở: Chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội đó; chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở dưới mọi hình thức tại nơi sinh sống, học tập, làm việc.
- Điều kiện về cư trú: Phải có đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại tỉnh, thành phố nơi có dự án nhà ở xã hội. Theo khoản 1 Điều 27 Luật Cư trú 2020, công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác từ 30 ngày trở lên thì phải thực hiện đăng ký tạm trú.
- Điều kiện về thu nhập: Đối với các đối tượng là người lao động, cán bộ công chức, sĩ quan… thì phải đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định của Chính phủ, cụ thể là không thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân thường xuyên từ tiền lương, tiền công.
II. Quy trình chuẩn bị và nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội
Sau khi đã xác định mình đủ điều kiện, bạn cần tiến hành chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ và chính xác. Quy trình này gồm 2 bước chính: chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn hình thức nộp.
Bước 1: Chuẩn bị bộ hồ sơ
Một bộ hồ sơ đầy đủ và hợp lệ sẽ tăng cơ hội được duyệt của bạn. Dưới đây là 5 nhóm giấy tờ bắt buộc phải có:
1. Đơn đăng ký mua nhà ở xã hội
Đây là giấy tờ quan trọng nhất, bắt buộc phải sử dụng mẫu do pháp luật quy định. Tên chính xác của mẫu đơn là: ĐƠN ĐĂNG KÝ MUA, THUÊ MUA, THUÊ NHÀ Ở XÃ HỘI ban hành kèm theo Nghị định 261/2025/NĐ-CP. Bạn cần điền đầy đủ, trung thực và chính xác mọi thông tin trong đơn.
2. Giấy tờ chứng minh về nhân thân
Bạn cần chuẩn bị bản sao có chứng thực các giấy tờ sau:
- Căn cước công dân (CCCD), Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc Hộ chiếu còn thời hạn của người đăng ký.
- Giấy tờ nhân thân của tất cả các thành viên trong hộ khẩu cùng đăng ký mua nhà.
- Giấy đăng ký kết hôn (nếu đã lập gia đình) hoặc Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.
3. Giấy tờ chứng minh về điều kiện cư trú
Để chứng minh bạn đang sinh sống hợp pháp tại địa phương có dự án, bạn cần cung cấp một trong các giấy tờ sau:
- Bản sao Sổ hộ khẩu hoặc Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07).
- Trường hợp chỉ có đăng ký tạm trú: Cần có bản sao giấy đăng ký tạm trú, xác nhận thời gian tạm trú tại địa phương.
4. Giấy tờ chứng minh về thực trạng nhà ở
Pháp luật hiện hành đề cao tính trung thực của người dân. Bạn sẽ phải tự kê khai và ký tên cam kết về việc bản thân và các thành viên trong hộ gia đình chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình, chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức. Cơ quan nhà nước sẽ tiến hành hậu kiểm, xác minh tính chính xác của thông tin này theo quy định tại Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP. Mọi hành vi gian dối sẽ bị xử lý nghiêm.
5. Giấy tờ chứng minh về điều kiện thu nhập
Đây là căn cứ để xác định bạn có thuộc đối tượng thu nhập thấp hay không. Cách chứng minh tùy thuộc vào công việc của bạn:
- Đối với người lao động làm việc tại cơ quan, doanh nghiệp: Cần có Giấy xác nhận của cơ quan, đơn vị nơi đang làm việc về mức thu nhập hàng tháng, đảm bảo thu nhập không thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân. Theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được bổ sung tại khoản 5 Điều 11 Thông tư 92/2015/TT-BTC), các khoản thu nhập được miễn thuế sẽ không tính vào tổng thu nhập để xét điều kiện này.
- Đối với người lao động tự do: Cần làm bản tự kê khai thu nhập của bản thân và có cam kết chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin. Mẫu đơn này thường có xác nhận của UBND cấp xã/phường nơi cư trú.
Bước 2: Lựa chọn hình thức và địa điểm nộp hồ sơ
Hiện nay, bạn có thể lựa chọn nộp hồ sơ theo hai cách: trực tiếp hoặc trực tuyến. Việc nắm rõ cách đăng ký mua nhà ở xã hội online sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức.
1. Nộp hồ sơ trực tiếp (phương thức truyền thống)
Nơi nộp: Bạn có thể nộp hồ sơ tại một trong hai địa điểm sau:
- Trực tiếp tại văn phòng của Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội mà bạn muốn mua.
- Tại Sở Xây dựng của tỉnh/thành phố nơi có dự án.
Lưu ý quan trọng: Khi đi nộp, bạn nên mang theo bản gốc của tất cả giấy tờ để cán bộ tiếp nhận đối chiếu. Sau khi nộp, hãy yêu cầu và giữ lại Giấy biên nhận hồ sơ để làm bằng chứng và theo dõi tiến độ.
2. Nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội online (trực tuyến)
Đây là phương thức hiện đại, tiện lợi và được khuyến khích. Việc nộp hồ sơ online mua nhà ở xã hội có thể thực hiện qua các kênh sau:
- Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công cấp tỉnh: Đây là kênh chính thống của nhà nước, đảm bảo tính bảo mật và pháp lý cao.
- Website chính thức của Chủ đầu tư dự án: Nhiều chủ đầu tư hiện nay đã xây dựng cổng thông tin riêng để tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội online.
Yêu cầu khi nộp hồ sơ trực tuyến:
- Bạn cần chuẩn bị tất cả giấy tờ dưới dạng file scan hoặc ảnh chụp rõ nét, đầy đủ các trang.
- Thực hiện đăng ký tài khoản và xác thực thông tin cá nhân (thường qua CCCD, số điện thoại) theo hướng dẫn trên hệ thống.
- Tải lên các tệp hồ sơ theo đúng danh mục yêu cầu.
Phân tích pháp lý về giá trị của hồ sơ nộp online: Theo Luật Giao dịch điện tử và các văn bản hướng dẫn, hồ sơ điện tử được nộp thông qua các cổng dịch vụ công đã được xác thực (có chữ ký số hoặc được xác thực qua tài khoản định danh điện tử) có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy. Điều này đảm bảo quyền lợi của người dân khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường mạng.
III. Hồ sơ của bạn sẽ được xử lý như thế nào khi nộp?
Sau khi bạn hoàn thành việc nộp hồ sơ, một quy trình xét duyệt minh bạch và công bằng sẽ được diễn ra:
- Tiếp nhận và kiểm tra: Chủ đầu tư hoặc Sở Xây dựng sẽ tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của các giấy tờ.
- Chấm điểm hồ sơ: Đối với trường hợp số lượng hồ sơ hợp lệ vượt quá số lượng căn hộ, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành chấm điểm dựa trên các tiêu chí ưu tiên (người có công, người khuyết tật, hộ nghèo…).
- Công khai danh sách: Danh sách các đối tượng đủ điều kiện mua nhà (và danh sách dự kiến) sẽ được công khai tại trụ sở Sở Xây dựng, website của Sở và tại địa điểm dự án để người dân tiện theo dõi và phúc tra.
- Bốc thăm và ký hợp đồng: Nếu sau khi xét duyệt ưu tiên mà số người đủ điều kiện vẫn nhiều hơn số căn hộ, chủ đầu tư sẽ tổ chức bốc thăm công khai quyền mua căn hộ. Những người may mắn bốc thăm trúng sẽ tiến hành các bước tiếp theo để ký kết hợp đồng mua bán nhà ở xã hội.
Quá trình nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật. Mỗi dự án, mỗi địa phương có thể có những hướng dẫn chi tiết và yêu cầu riêng. Do đó, nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý để đảm bảo hồ sơ của mình là hoàn hảo nhất, đừng ngần ngại liên hệ với Winlegal để được tư vấn trực tiếp và chuyên sâu.
CÔNG TY LUẬT TNHH WINLEGAL
- Trụ sở chính: Số 623 La Thành, Giảng Võ, Hà Nội
- Hotline: 0246 29 33 222
- Email: winlegal.vn@gmail.com
